Blog

Wszystko o kwasie hialuronowym – odpowiadamy na najczęstsze pytania pacjentów.

By 18 września 2019 No Comments
kwas hialuronowy

Za co kochamy kwas hialuronowy?

Współcześnie ciężko sobie wyobrazić medycynę estetyczną bez kwasu hialuronowego. Zabiegi przy użyciu kwasu hialuronowego cieszą się obecnie ogromną popularnością i są jednym z najczęściej wykonywanych zabiegów estetycznych na całym świecie. Wypełniacze na bazie kwasu hialuronowego ze względu na bezpieczeństwo, dobre efekty i trwałość produktu są cennym skarbem w medycynie anty-aging. Kwas hialuronowy cechuje się przede wszystkim bardzo dużą zgodnością biologiczną z tkankami ludzkimi i dlatego doskonale sprawdza się w roli wypełniacza. Jego cząsteczki nie są wykrywane jako ciało obce i nie mają właściwości immunogennych i nie wywołują reakcji alergologicznych. Znalazł zastosowanie w wielu gałęziach medycyny np. w ortopedii, reumatologii, okulistyce, urologii, laryngologii,stomatologii i dermatologii. Na rynku estetycznym jako wypełniacz istnieje od lat 90. Początkowo był produkowany z pępowiny płodów lub z grzebieni kogucich. Współcześnie nie jest pochodzenia zwierzęcego. Jest syntetyzowany w bardzo zaawansowanych procesach biotechnologicznych przy użyciu bakterii z grupy paciorkowców. Kwas hialuronowy jest też na bardzo szeroką skalę używany w kosmetologii i przemyśle farmaceutycznym. Co powoduje, że jest tak wszechstronnym i unikatowym produktem i dlaczego jest tak uwielbiany?

Co to jest kwas hialuronowy i jakiego są jego właściwości ?

To substancja naturalnie występująca w organizmach żywych. Uniwersalność kwasu hialuronowego (HA) wynika z tego, że ma taką samą budowę chemiczną, tak u człowieka, jak i u bakterii. Kwas hialuronowy z biologicznego punktu widzenia należy do glikozoaminoglikanów, składa się z polimerów reszt dwucukrowych. Jest w skórze produkowany przez komórki skóry właściwej oraz komórki naskórka. Znajduje się w macierzy pozakomórkowej tkanki łącznej, gdzie spaja ze sobą włókna elastynowe i kolagenowe.

Ze względu na swoją higroskopijność utrzymuje odpowiedni poziom nawilżenia tkanek. Jedna cząsteczka kwasu hialuronowego posiada możliwość związania aż 250 cząsteczek wody. Nie do przecenienia jest także rola HA w procesach naprawczych tkanek. Działa przeciwzapalne oraz chroni przed wolnymi rodnikami.

Odpowiada za napięcie skóry, pomaga w utrzymaniu odpowiedniego poziomu elastyczności, jędrności i nawilżenia skóry. Obecność kwasu hialuronowego w skórze oraz innych tkankach umożliwia prawidłowe funkcjonowanie naszego organizmu. Znajduje się nie tylko w skórze, ale także w stawach, krążkach międzykręgowych, w ścianach naczyń krwionośnych oraz w ciele szklistym oka.

Wszystko o kwasie hialuronowym - odpowiadamy na najczęstsze pytania pacjentów. 1

Co się dzieje z naszym kwasem hialuronowych na przestrzeni lat?

Niestety po 25 roku życia stężenie kwasu hialuronowego w skórze zaczyna spadać. W wieku 50 lat w skórze ilość kwasu hialuronowego zmniejsza się o 50%! W efekcie tego ubytku pojawiają się zmarszczki. Skóra stopniowo wiotczeje i traci swoją jędrność oraz staje się bardziej podatna na działanie szkodliwych czynników zewnętrznych.

Usieciowany i nieusieciowany kwas hialuronowy, na czym polega różnica?

Na świecie i rynku estetycznym dostępnych jest wiele produktów z kwasem hialuronowym. Niektóre zawierają czysty kwas hialuronowy, inne posiadają dodatkowo składniki przedłużające trwałość. Naturalny kwas hialuronowy ma okres półtrwania 1-2 dni, więc nie można go używać jako wypełniacza. Cząsteczka kwasu podlega dodatkowym biotechnologicznym modyfikacjom, które wydłużają czas półtrwania (nawet do kilkunastu miesięcy). Preparaty z kwasem hialuronowym różnią się między sobą m.in. stężeniem kwasu hialuronowego, stopniem usieciowania, sposobem połączenia łańcuchów, co przekłada się na trwałość, stopień unoszenia tkanek lub zdolność do wiązania wody. Inne preparaty stosuje się na delikatne zmarszczki wokół oczu, inne na zmarszczki palacza, inne na fałdy nosowo-wargowe, a jeszcze inne przy budowaniu objętości np. policzka czy brody. Zasadniczy podział opiera się na wyróżnieniu produktów z kwasem hialuronowym usieciowanym oraz nieusieciowanym.

Tak zwana „obróbka” kwasu hialuronowego polega na sieciowaniu jego łańcuchów. W tym celu wprowadza się wiązania krzyżowe. HA usieciowany ma zmienioną strukturalnie cząsteczkę poprzez wytworzenie wiązań chemicznych pomiędzy cząsteczkami i połączenie ich w większe cząstki. Wykazano, że w takiej formie jest bardziej stabilny i znacznie bardziej odporny na rozkład. Sieciowany HA wykorzystywany jako wypełniacz. Efekt przywracania utraconych objętości pojawia się natychmiast. Preparaty usieciowanego kwasu hialuronowego, w zależności od stężenia hialuronianu, a tym samym gęstości i płynności mogą być wykorzystywane do leczenia rozmaitych typów zmarszczek.

HA nieusieciowany, stosowany jest głównie w mezoterapii iniekcyjnej. Nieusieciowanie oznacza, że łańcuch kwasu hialuronowego nie jest poddany dodatkowym modyfikacjom. Jest „nagi”.Ta postać HA ma głównie właściwości wiążące wodę. Okres półtrwania takiego preparatu wynosi mniej więcej tyle, ile wynosi okres półtrwania naturalnego, ludzkiego kwasu hialuronowego, czyli jak już wspomniano ok. 1-2 dni. Ta niezmieniona chemicznie forma charakteryzuje się dużą podatnością na działanie enzymów degradujących np. hialuronidazy. Dlatego czas efekt jego działania jest krótszy a zabiegi trzeba powtarzać częściej. I z odpowiednią częstotliwością. Nieusieciowany kwas hialuronowy posiada właściwości biostymulacyjne i stwarza optymalne warunki środowiska, zapewniając prawidłową aktywność komórek, stymulując wzrost liczby fibroblastów oraz neutralizując wolne rodniki i doskonale sprawdza się w rewitalizacji.

Dalsze losy kwasu hialuronowego

Nasi pacjenci często pytają co dzieje się z podanym wypełniaczem. W skórze cząsteczka stabilizowanego kwasu hialuronowego (wypełniacza) rozpada się w dwóch etapach. W pierwszym etapie rozrywaniu ulegają wiązania krzyżowych i dzięki temu może uwolnić się naturalny kwas hialuronowy. W drugim etapie zostaje on pocięty przez hialuronidazę na mniejsze fragmenty. Dalsze etapy degradacji odpowiadają degradacji endogennego kwasu hialuronowego.

(Bio)degradacja i przemiany endogennego kwasu hialuronowego – Ciągła synteza i degradacja

Warto zaznaczyć, że nasz własny tkankowy kwas hialuronowy ulega ciągłym przemianom (tak zwany obrót tkankowy). Syntezie kwasu hialuronowego towarzyszy ciągły proces rozpadu. W różnych tkankach proces ten przebiega z inna szybkością. Nowo wyprodukowany w skórze utrzymuje się niecałą dobę. W badaniach naukowych udowodniono, że ok. 30% hialuronianu jest każdego dnia usuwana z organizmu i zastępowana cząsteczkami nowo syntetyzowanym.

Zarówno kwasy hialuronowe egzogenne (podany jako wypełniacz lub w koktajlu rewitalizującym), jak i endogenny są rozkładane w tkankach przez białka enzymatyczne takie jak np. hialuronidaza lub heksozaminidaza oraz niszczone przez reaktywne formy tlenu. Łańcuch kwasu hialuronowego jest cięty na mniejsze fragmenty – ulega depolimeryzacji. Proces ten odbywa się zarówno w komórkach naskórka jak i w komórkach skóry właściwej (w organellach zwanych lizosomami). W dużym stopniu zachodzi także zewnątrzkomórkowo. Część kwasu hialuronowego (oraz jego mniejsze, pocięte fragmenty) jest transportowana przez krew i limfę, gdzie ulega degradacji w komórkach wątroby i w węzłach chłonnych. Hialuronidazy są także produkowane w komórkach bakteryjnych oraz w komórkach ludzkiego układu odpornościowego. Wszelkie stany zapalne w okolicy poddanej zabiegowi mogą niestety sprawiać, że efekt wypełnienia utrzyma się krócej.

Bardzo ważny jest także fakt, że większość współcześnie produkowanych preparatów charakteryzują się degradacją izowolemiczną. Oznacza to, że w miarę upływu czasu kwas hialuronowy, który wchłania się, jest uzupełniany i zastępowany cząsteczkami wody, co zapewnia długotrwały efekt wizualny.

Rezultaty zastosowania kwasu hialuronowego są natychmiastowo widoczne, jednak ze względu na możliwy obrzęk , efekt powinno się oceniać po upływie 2-3 dni. Z uwagi na to, że kwas hialuronowy jest stopniowo wchłaniany przez organizm zabiegi powtarza się. Ponowne iniekcje wykonuje się po 6-12-18 miesiącach. Czas ten uzależniony jest od wielu czynników np. od miejsca podania, wieku pacjentki/pacjenta, ekspozycji na promieniowanie UV, stylu życia oraz rodzaju skóry.

Wyżej opisana biodegradowalność kwasu hialuronowego stanowi zarówno wadę jak i zaletę. Wadą jest to, że dla podtrzymania efektu niezbędna jest ponowna aplikacja. Z drugiej strony stanowi to zaletę, ponieważ jest w pełni naturalnym środkiem, który nie wywołuje trwałej zmiany w wyglądzie, a wszystkie procesy są w pełni odwracalne.

Kremy z kwasem hialuronowym – hit czy kit?

Kwas hialuronowy pokochała kosmetologia. Głównie dlatego, że jest silnie higroskopijny i chłonie wodę jak gąbka. Kosmetyki z kwasem hialuronowym poprawiają nawilżenie skóry i wygładzają ją. Następuje to w wyniku wytworzenia pewnej okluzji, która zapobiega utracie wody przez naskórek. Ma także właściwości ochronne przed działaniem czynników zewnętrznych i jest dobrym antyoksydantem, Dostępne są obecnie produkty z kwasem hialuronowym o różnych długościach. o Kwas hialuronowy ma również zdolność do zwiększania przepuszczalność dla innych składników czynnych zawartych w kremach, przez co ułatwia ich wprowadzenie w głąb skóry.

Niekiedy zamykany jest w specjalnych liposomach, które ułatwiają przenikanie w głąb naskórka. Kwas hialuronowy ma niestety za dużą cząsteczkę, żeby przejść przez naskórek i przedostać się do skóry właściwej i „wygładzić zmarszczki.” Do poziomu skóry właściwej dociera tylko przy pomocy igły.

Producenci dodają kwas hialuronowy do kosmetyków również w celu zatrzymania wilgoci w kosmetyku, co zapobiega wysychaniu. Sprawdza się także doskonale jako stabilizatora kosmetyków i leków.

Czy doustna suplementacja ma sens?

Szeroko promowane są suplementy diety, zawierające kwas hialuronowy. Mają one zwiększać stan nawodnienia skóry, hamować proces jej starzenia oraz spłycać zmarszczki. Są też preparaty wspomagające leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów. Jednak doniesienia naukowe potwierdzające ich skuteczność są nieliczne, a samych badań na ten temat działań niepożądanych jest bardzo niewiele.

Suplementacja doustna preparatów kwasu hialuronowego jest sprawą dyskusyjną i kontrowersyjną.